Artisautza
Félix Barcina Valle. Koilaragilea: Historia
BELAXE. ITZULPEN ZERBITZUA
Neolitikoko gizakiak likidoak ahora eramateko itsas maskorrak erabiltzen zituela egiaztatzen duten frogak aurkitu dira. Aho zabaleko eta heldulekudun koilara modernoaren erabilera Egiptotik datorkigu. Horren adierazgarri dira hileta-pusketan aurkituriko koilarak. Marfilezkoak, adarrezkoak, harrizkoak, egurrezkoak, etab. aurki ditzakegu, heldulekuetan taila eta marrazki ederrekin. Tebasen, esaterako, Isis jainkosaren irudia duten batzuk aurkitu dira. Salomonen tenpluan (K.a. X. mendean) urrezko koilarak erabiltzen ziren. Greziarrek urrezkoak, zilarrezkoak, marfilezkoak eta herritarrek egurrezkoak erabiltzen zituzten.
Erdi Aroan herriko jendearen artean ez zen ohikoa koilara erabiltzea (eta are arraroagoa zen sardexka erabiltzea). Izan ere, eskuekin jaten zuten. Aberatsek eta nobleek soilik zituzten zilarrezko koilarak.
Orain ehun urte arte, gure eskualdean, mahai erdian janariz beteriko ontzi bat jartzen zen eta denek jaten zuten bertatik eskuak erabiliz, ogiaren laguntzaz.
Koilararen erabilera XX. mende hasieran orokortu zen, lehenik egurrezko koilararena eta gero (garai modernoetan) metalezkoarena. Garai berean herri xumea ere sardexkak erabiltzen hasi zen, jai handietarako eta etxean gonbidatu garrantzitsuak zeudenean.