Artisautza
Carmen Pérez. Eskultura zeramikoa: Produktuak
BELAXE. ITZULPEN ZERBITZUA
Esan daiteke bi produktu-lerro handi dituela: alde batetik, helburu funtzional batekin egindako piezak; buztinezko xafla batzuekin egiten ditu, batik bat, eta, gero, zati modelatu, torneatu edo beste edozelan landutako bat eransten die, nahi duen efektua iristeko; bestetik, formatu txikiko eskultura batzuk, ia beti buztina moldeatuta.
Egiten dituen pieza guztiak bakarrak dira, sekula ez du bat errepikatzen, eskultura handi bat egin behar duenean izan ezik, hor eskala txikiko maketa bat egiten baitu aurretik.
Haren linea modernoa da; bolumen bete eta hutsak aldizkatzen ditu, lerro zuzenetatik ihesi, eta tonu kromatiko leun eta malenkoniatsuz apaintzen eta pintatzen ditu lanak, berdeak eta urdinak nagusi direla, eta horrek bake- eta lasaitasun-sentsazioak sortzen dizkio ikusleari.
Bere eskulturetan giza irudia eratzea gustatzen zaio, bai bakarka, bai taldean: ama-semeak, emakumeak, etab. Elementu erabilgarri bitxiak sartzen ditu osagarritzat, hala nola lorontzi ederrak, goporrak, kutxak, teontziak, ispiluak, erlojuak, are hautsontziak, kopak, pitxerrak, etab. ere, guztia zeramika erregogorrean. Brontzezko eskulturak ere egiten ditu.
“Buztinarekiko lehen harremana 1983an izan nuen, Debako Arte Eskola ireki zenean. 2005etik —orduan jarri bainintzen autonomo gisa—, azoketarako artisautza-produktuak egiten ditut gehienbat, baina ez dut alde batera uzten eskultura, hura interesatzen zait gehien eta. Nahiz eta azoketarako egiten ditudan piezak (kutxak, pitxerrak, erlojuak, teontziak…) nagusiki funtzionalak diren, eskulturak balira bezala tratatzen ditut, hau da, bakoitza pieza bakarra da, gainerakoetatik bestelakoa, bai forman, bai kolorean, eta halakoak balira bezala egiten ditut, asmatzen ditudanetik labetik irteten diren arte”.
Carmenen iritzian, eskuz produktu erabilgarri bat sortzen zuena zen artisaua. Hark ez zeukan “artearen” ikuspegirik, nahiz eta pieza artistikoak, are gustu eta estetika onekoak egiten zituen. Artista, berriz, “ideia bat gauzatzen duena” da, “elementu material baten bitartez zerbait adierazi nahi duena”. Hor, soinuaren artistak dira salbuespena, horiek edertasun immateriala sortzen baitute.
Carmen mintzo da berriro:
“Artea ideia bat da. Ideia hori material batean ezartzen du artistak. Iruditzen zait antzinako artisauak ez zeukala artearen kontzepturik. Hark egiten zuen piezaren erabilgarritasuna zeukan buruan beti. Artistak ez du erabilgarritasuna bilatzen; haren produktua ikuslearen zentzumenak estimulatzeko da. Artisautza funtzionalagoa da, lanbide bat. Antzinako artistez, esan liteke inguruko errealitatea kopiatzen zutela, argazki bat egin nahi izan baliote bezala. Egun, adibidez, argazkigintza ere artearen adar bat da.
Artistak zerbait adierazi nahi du bere obraren bitartez. Beste gai bat da ea ikusleak mezu hori irakurtzen dakien, askotan ez baitu lortzen. Kontuan eduki behar da eskoletan ez digutela irakatsi artea irakurtzen, zoritxarrez”.