794 Zenbakia 2026-06-16 / 2026-09-16

Gaiak

Partekatu nahi dugun prozesu hau definitzen duen zerbait baldin badago, gutxienez bi gauza dira. Lehenik eta behin, kolektiboa da. Hiru erakunderen arteko lankidetza alai eta konfiantzazko batetik sortzen da: Mugarik Gabe, Setem Hegohaizea eta REAS Euskadi. Gizarte eta ekonomia eraldaketarekin konprometitutako erakundeak gara, eta denbora batez ikuspegi feminista batetik jorratzen ari gara. Bigarrenik, gure erakundeak, gure etxeak, eraldatu behar ditugu, beste mundu posible batera hurbiltzeko. Gero eta argiago dago ezin diegula aurre egin ditugun erronka handiei desberdintasunean oinarritutako eta iraunarazten dituzten erakundeekin. Parte-hartzea, enplegua eta aktibismoa ulertzeko modu produktibista eta patriarkalak zalantzan jartzen jarraitu behar dugu eta jarraitu nahi dugu. Eta elkarrekin jarraitu nahi dugu bizigarriak diren erakundeak eraikitzeko ideia honi mamia ematen, egon gaitezkeen eta egon nahi dugun lekuak eraikitzen. 

Zer esan nahi du guretzat bizigarriak diren erakundeen esparruak? Lehenik eta behin, dena ikuspegi berrietatik eta helburu berriekin aztertu behar dugula. Gure erakundeek logika patriarkalez josita daudela ulertzea esan nahi du; kapitalaren eta bizitzaren arteko gatazkaz; eta menderatze-sistema anitzez josita daudela ikuspegi politiko intersekzionaletik. Gure egiteko eta pentsatzeko moduan eraldaketa sakonak behar ditugula aitortzea esan nahi du, erakundeen funtzionamenduaren maila guztietan: estrategiak, egiturak, lan-sistemek, politikak, erabakiak hartzeko prozesuak, harremanak, identitatea eta balio partekatuak. Ez ditugu errezeta itxirik, baina badugu garatzen ari den proposamen bat. Hau da, bizigarritasun kontzeptu honek, ikuspegi feminista batetik, honako hauek dakarrela esaten diguna: erantzukizun partekatua erdigunean jartzea; banakoan eta kolektiboan arreta jartzea eta konektatzea; lana eta zaintza pentsatzeko eta banatzeko modu alternatiboak ezartzea; parte-hartze modu irekiak, anitzak eta malguak lortzea; lidergo kolektibo berria eraikitzea; prozesuak eta gauzak egiteko modua erdigunean jartzea; baldintza material duinak bermatzea; indarkeriarik gabeko erakundeak eraikitzea; eta lan- eta harreman-klima sustatzea.

Hiru erakundeak bide honetan denbora batez ibili gara, eta duela urte batzuk konturatu ginen jorratzen ari ginen arazo asko, baita ahaztu egiten ziren beste batzuk ere, lan harremanekin lotuta zeudela. Frustrazio, tentsio eta "no me la vida" egoera askorekin egin genuen topo... eta baita erakundeek gauzak beste modu batera egiteko garatzen ari ziren tresna eta estrategia askorekin ere.

Hori guztia lan-politikaren kontzeptuaren barruan kokatzen dugu, erakunde bateko langileen bizitza arautzen duten tresna eta prozesuen multzo gisa ulertuz. Horrek eskubideen eta konpromisoen, baita zereginen eta betebeharren gauzatzeari egiten dio erreferentzia. Ziklo bat da, erakunde bateko langileen bizi-zikloa bezala (aurretik, bitartean eta ondoren gertatzen dena). Eta lan-politika (gure erakundeetan zer egiten dugun, norekin eta nola egiten dugun definitzen duen guztia bezala) ez da neutrala. Beraz, ikuspegi feminista batetik berrikusi eta birpentsatu daiteke. Zein beste lan-politika, zein beste lana ulertzeko eta antolatzeko modu garatu ditzakegu ikuspuntu feminista batetik? Lan-politika tresna zentrala izan daiteke erakunde bizigarriak eraikitzeko? Zein ezagutza metatu dugu dagoeneko?

Lanari ekin genion eta ia "Denera iritsi ezinaren aurrean, lan-politika feminista” ideia lema bihurtu genuen. Onartu genuen ez genuela erantzun guztiak izateko asmorik, baina bai hori zela geure buruari egiten genizkion galdera batzuei erantzuteko bidea.