Artisautza
José Luis Urbieta. Talla herrikoia: Historia
BELAXE. ITZULPEN ZERBITZUA
Gure artisaua kaxagilea da.
KAXAGILEAK kulatak egiteko egurra lantzen zuten, zati metalikoa doitzeaz gain. Horregatik, batzuetan, KULATAGILE esaten zitzaien.
Batez ere intxaurrondoaren egurra erabiltzen zen, gure tenpluetako erretauletan eta irudietan bezalaxe. Lana, jakina, eskuz egiten zuten, eta beren baserrietan egurra lantzen zuten artisauak asko ziren.
Soraluzeko EUSCALDUNA fusilen fabrikak bi makina kopiatzaile zituen 1874an, kulatak egiteko. Prozesuaren zati bat horiekin egiten zuen, eta ondoren, akabera edo fintzea eskuz. Baina, 1940. urtetik aurrera, prozesu mekanikoak erabiltzen hasi ziren asko eta asko, eta gaur egun eskopeta finak edo kalitatezkoak baino ez dituzte eskuz tailatzen benetako artisauek.
Aipatzekoa da eskopeta onen erabiltzaileek oraindik ere oso garrantzia handia ematen diotela armaren zati horri, “ondo apuntatzeko” garrantzitsua baita eskopeta bezeroaren gorputzaren neurrietara ondo egokitzea. Eskopeta fin bat edo neurrirako bat egiteko kulatak zer ezaugarri izan behar dituen interpretatzen edo zuzentzen daki artisauak, bezeroaren besoen luzeraren, tiro egiteko erabiltzen duen eskuaren eta dituen tiken eta hartutako ohitura txarren arabera.