1754ko ekainaren 15ean Juan José Elhuyar kimikari eta mineralogoa jaio zen Logroñon
Iturria: Lur Hiztegi Entziklopedikoa

Juan José ElhuyarGurasoak lapurtarrak zituen. Bere anaia Fausto Ferminekin batera, tungstenoa eta wolframioa bakartu zuen lehen kimikaria izan zen. Euskal Herriaren Adiskideak elkarteko kidea izan zen. Suediara joan zen Espainiaren aldeko espioitza lanak egitera (mineralogo jakintsuak kontratatzera eta ingelesek eta suediarrek kanoiak egiteko zituzten metodoak ikastera). Torbern Olof Bergman mineralogo ospetsuarekin egin zuen lan Suedian. Bergarara etorrita, tungstenoa bakartu zuen, anaiarekin batera, eta hala bete ziren Bergmanek metal ezezagun hari buruz aurreratu zituen teoriak. 1784. urtean Bogota aldera jo zuen Nuevo Reino de Granadako (oraingo Kolombia) meatzetako zuzendari nagusi gisa. Bertan hil zen 12 urte geroago, 1796ko irailaren 21ean. Metalen trataerari buruzko lan ugari eman zituen argitara.

Portada de las Memorias publicadas en 1783 sobre el descubrimiento del Wolframio.
El 15 de junio de 1942 nació en San Sebastián-Donostia Enkarni Genua
Fuente: Enciclopedia Auñamendi

Enkarni GenuaEscritora en euskera y creadora del montaje de marionetas Txotxongillo ( 1971), junto a su marido Manolo Gómez. Empezaron a trabajar en euskera cuando todos los demás grupos lo hacían en castellano, y con el paso del tiempo llegaron a actuar en México, Alemania y Cuba. Su primer espectáculo, de 1971, se llamaba Txispa eta bere lagunak ikastolan. Sus marionetas más conocidas han sido, entre otras, Erreka Mari, Printze Txikia, Txispa, Galtzagorriak e Ipurtargi. En algunas ocasiones ha sido este matrimonio el creador de los personajes, en otras han adaptado cuentos populares recogidos por José Miguel Barandiarán y Resurrección María de Azkue. Genua también ha publicado libros para niños, como Erreka Mari, Zezena plazan, Altxor bat patrikan , Itsasminez y Galtzagorriak. En el año 2000, a petición de un grupo de escritoras, escribió su primer cuento para adultos, en euskera, que fue incluido en la recopilación Gutiziak. En el 2001 ganó el premio Ciudad de San Sebastián de teatro en euskera por el trabajo Ostiralero afaria. Narra en esa pieza teatral cómo una tía obliga a sus sobrinos a reunirse a cenar todos los viernes y a conversar sin faltarse al respeto. Según declaró Genua, sentía la necesidad de escribir una pieza teatral acerca del conflicto político vasco y quería poner de manifiesto la dificultad que tienen los vascos para dialogar sobre este problema.

Mamerto Segui pintorea Bilbon hil zen 1908ko ekainaren 18an
Iturria: Lur Hiztegi Entziklopedikoa

1862ko azaroaren 2an Bilbon jaioa. Madrid eta Bartzelonan ikasi zuen. Bidaia ugari egin zituen Erromara. Irakasle lanetan ere ibili zen. 1887an apaindura marrazketako irakasle izendatu zuten Bilboko Arte eta Ofizioetako eskolan. 1903an Anselo Gomez ordezkatu zuen, Gomezek Bizkaiko Diputazioko lanak bukatu behar baitzituen. Bizkaiko Erakusketara lan batzuk aurkeztu zituen (1882) eta Arte Ederretako Erakusketa Nazionaletara (1884, 1887, 1890, 1897 eta 1901ean). Zilarrezko domina lortu zuen 1882an bere Zamácola dictando a sus escribientes obrarekin; hirugarren saria Arte Ederretako Erakusketa Nazionalean (1884) Idilio margoarekin eta hirugarren domina Arte Ederretako Erakusketa Nazionalean La preferida mihisearekin. Aipagarri diren beste lan batzu: Campesinos italianos, Boda en Vizcaya, La cuna vacía, Despedida del reservista eta Un rincón de Vizcaya.

Cuna vacía, Mamerto Segui Arechavalen margoa, 1890ean.

Euskonews & Media 214. zbk (2003 / 06 / 13-20)

Dohaneko harpidetza | Suscripción gratuita | Abonnement gratuit |
Free subscription


Aurreko aleak | Números anteriores | Numéros précedents |
Previous issues


Kredituak | Créditos | Crédits | Credits

Euskomedia: Euskal Kultur Informazio Zerbitzua

Eusko Ikaskuntzaren Web Orria

webmaster@euskonews.com



QUIENES SOMOSPolítica de privacidadAvisos LegalesCopyright © 1998 Eusko Ikaskuntza